Cognitieve gedragstherapie

De basis van de behandeling bij Jellinek Retreat wordt gevormd door cognitieve gedragstherapie. Dit is een wetenschappelijk bewezen effectieve behandelmethode. In de cognitieve gedragstherapie (CGT) staat de interactie tussen gedachten, gevoelens en gedrag centraal. Cognitie is een mooi woord voor gedachte. Het idee achter deze behandeling is dat mensen in de loop van hun leven gedachten over zichzelf en de mensen om zich heen ontwikkelen. Zolang deze gedachten positief zijn, is er niets aan de hand en ervaren mensen geen psychische klachten. Maar wanneer mensen teveel moeilijke dingen meemaken in het leven en zij negatieve gedachten over zichzelf (of de wereld om hen heen) ontwikkelen, kunnen er psychische klachten ontstaan in de vorm van onzekerheid, somberheid of angst (gevoel). Iedereen gaat anders met deze klachten om (gedrag): sommige mensen gaan verslavende middelen gebruiken of vluchten bijvoorbeeld in te hard werken. Weer anderen komen het huis niet meer uit of isoleren zichzelf van contacten met de partner, familie of vrienden.

In de cognitieve gedragstherapie leren mensen zich eerst bewust worden van hun negatieve gedachtenpatroon en de invloed daarvan op hun gevoel en gedrag. De ervaring leert dat mensen geneigd zijn te denken in “rampscenario’s”, waarin zij zich allerlei spoken in het hoofd halen. Door deze negatieve gedachten uit te dagen, wordt geprobeerd om een en ander in een meer realistisch kader te gieten. Wanneer de gedachten minder negatief zijn, neemt de ernst van bijvoorbeeld de somberheid en angst over het algemeen ook af. Verder wordt in de behandeling veel aandacht besteed aan aangeleerde gedragspatronen en het doorbreken hiervan. Er wordt mensen geleerd om op een minder schadelijke manier problemen op te lossen, zoals middelengebruik, hard werken of het geheel uit de weg gaan van moeilijke situaties.

Voorbeeld

Een voorbeeld van hoe de interactie tussen gedachten, gevoelens en gedrag werkt:

Stel: U ligt in bed en hoort beneden een hard geluid (Situatie). U denkt: Verdorie, daar gooit de kat alweer een vaas om (gedachte/cognitie). U voelt boosheid opkomen (gevoel), maar draait u om in bed met het idee morgenochtend de brokstukken op te ruimen.

Stel dat dezelfde situatie zich voordoet maar u denkt: Ojee, er is een inbreker in mijn huis (cognitie/gedachte). U zult u zich dan vermoedelijk angstig voelen (gevoel), met als actie (gedrag) dat u de politie belt of u verstopt.

Bovenstaande voorbeeld is bedoeld om te verduidelijken dat een (vaak subjectieve) interpretatie van een situatie tot een bepaald gevoel en gedrag leidt. Cognitieve therapie is erop gericht om uit te zoeken of de interpretatie juist is, of dat er sprake is van doemdenken. Vervolgens worden er manieren bedacht om moeilijke situaties op een meer adequate wijze op te lossen.